Quyển I
Lời Mở Đầu
Kính dâng Nữ Hoàng của toàn Snezhnaya, người thống trị vĩnh hằng của Sao Nhạt, đấng bảo hộ của các tộc fae và các dòng dõi con dân phương bắc, vị thánh của mọi mùa đông, quân vương của lòng nhân từ và xá tội, đại quân chủ của các vương công Snezhnograd, Glupov, Kitezh, Belovodye, người cai trị và chinh phục mọi vùng đất băng giá dưới cực quang, người hiến dâng tình yêu thương vô hạn, Anastasya Feodorovna Snezhnaya, cùng tổ quốc thân yêu của chúng ta:
Bệ hạ! Chỉ nhờ vào hào quang thánh khiết của người, kẻ phàm trần như tôi mới được giải thoát khỏi những khổ đau của ngày cũ. Chính nhờ lòng xót thương bao la và trang nghiêm như băng nguyên của người, kẻ phàm trần như tôi mới có thể sánh vai cùng những bậc bất tử cao quý, dùng ngòi bút vụng về thử viết nên lịch sử trọn vẹn của tổ quốc chúng ta. Tôi sẽ không tự khoe khoang về công sức của mình: Vì tất cả những điều này đều thuộc về vinh quang vô thượng của người.
Trong bộ lịch sử tổng quát này, bắt đầu từ truyền thuyết thời đại Đêm Vùng Cực, thuật lại công cuộc chinh chiến của Hoàng Đế Monomakh, sau đó ca ngợi thành tựu của Nữ Hoàng Anastasya. Thế giới cũ đang chết đi, thế giới mới dần thức tỉnh, lịch sử đã cho chúng ta thấy vô số lần, không phải cường quyền mà chính đức hạnh mới là lưỡi đao sắc bén thay đổi thế giới mới. Sự chinh phục của Hoàng Đế Monomakh mạnh mẽ như gió buốt trong đông lạnh, còn bệ hạ người, nếu hạnh phúc đến từ đức hạnh tối cao của người có thể so sánh với vinh quang của người, thì chắc chắn người sẽ hạnh phúc hơn tất cả sinh linh có sức sống trên mặt đất.
Vị quân chủ nhân từ! Tôi mang theo lòng thành kính vô hạn, kính dâng lên người cuốn sách này.
Thần dân và đứa con trung thành của người
Y. S. Klyucheva
Quyển 1 – Truyền Thuyết Hyperborea
Nhiều nguồn tài liệu lịch sử khác nhau đều có thể chứng minh rằng, vùng đất băng giá rộng lớn được che phủ bởi tuyết bạc mà ngày nay được gọi là Snezhnaya, trong những kỷ nguyên cổ đại mà chúng ta không thể tưởng tượng nổi, vốn không hề khắc nghiệt như vậy. Ngược lại, nơi đây từng có khí hậu ấm áp, cây cỏ xanh tươi, là một vùng thảo nguyên trù phú không chút âu lo.
Mặc dù chúng ta không thể thấy được diện mạo thực tế của thời đại đó, cũng không thể kiểm chứng những tình cảnh được ghi chép trong tài liệu của quý tộc fae cổ đại có phải là sự thật, hay chỉ là trí tưởng tượng phong phú và tươi đẹp của họ. Ngay cả cuốn “Biên Niên Sử Volkhov” cổ xưa nhất, cũng đã cách thời đại hoàng kim mà tác giả của nó tuyên bố đến hàng ngàn năm, nhưng nếu chúng ta chọn tin vào những vần thơ fae chí ít cũng dựa trên truyền thuyết, thì trên mảnh đất này từng tồn tại một vương quốc mang tên Hyperborea. Đại công tước P. N. Kostomarov đã viết như sau:
“(Họ) sở hữu những đức tính vô song… Những thành bang họ dựng nên tỏa sáng rực rỡ như vàng. Vì mùa xuân chẳng nỡ rời bỏ vùng đất hạnh phúc này, nơi đây vĩnh viễn là một mùa xuân ấm áp. Không có cái nóng thiêu đốt, cũng chẳng có giá rét thấu xương… Con người lấy mật hoa và sương mai rơi từ trời cao làm thức ăn, suốt hàng trăm thời đại đều như vậy… Cho đến khi hậu duệ của họ đánh mất đi sự cao quý trong cảnh an nhàn, mùa xuân bèn ruồng bỏ quê hương họ, những mùa đông lạnh lẽo đằng đẵng nối tiếp nhau kéo đến…”
Cùng thời kỳ đó, “Tập Khúc Ca Thánh Strivozha” (được cho là do chính “Người Thuần Khiết” Strivozha sáng tác) lại kể về một truyền thuyết hoàn toàn khác: Vua Ánh Sáng vĩnh hằng không thể dung thứ cho sự xuất hiện của bóng tối, nên đã giam cầm con gái mình trong thế giới tăm tối, muốn dùng ánh sáng của cô để thắp sáng mặt đất sắp sửa tàn lụi. Vị vua của Hyperborea đã đưa cô thoát khỏi nơi sâu thẳm của mặt đất sáng chói như ban ngày, từ đó thế gian mới có ban đêm, cô cũng được gọi là Mẹ Của Màn Đêm. Họ kết duyên, sinh ra bảy vị Thần Có Trước và mười hai Người Có Trước, hậu duệ của họ tiếp tục sinh sôi nảy nở trên mặt đất, kiến lập nên Hyperborea bằng vàng và đá trắng. Nhận ra sự luân phiên giữa ngày và đêm đã là điều không thể tránh khỏi, Vua Ánh Sáng nổi cơn thịnh nộ đã phá hủy Hyperborea, tàn sát tận gốc huyết mạch của bảy vị Thần Có Trước, chỉ có đứa con trai nhỏ của vị vua cuối cùng may mắn sống sót… đó chính là hoàng đế Monomakh. Do đó, người xứng đáng cai trị tất cả fae và con người.
Dù sao đi nữa, những câu chuyện ngụ ngôn kỳ lạ này cuối cùng cũng phải nhường chỗ cho lịch sử chân thật. Trước khi Kitezh được thành lập, hoàng đế Monomakh thực sự đã chu du hàng trăm năm trong bão tuyết dưới thân phận một tráng sĩ trẻ tuổi anh dũng phi phàm. Chính trong khoảng thời gian này, người đã kết giao với những người bạn đồng hành anh hùng vĩ đại sẽ sát cánh chiến đấu cùng mình sau này, đồng thời phác họa ra hình hài đầu tiên cho vương quốc ngập tràn đức hạnh và lòng nhân từ trong giấc mơ của người.
…
Quyển II
Quyển 3 – Chuyến Đi Xa Của Monomakh
…
Dưới thời cai trị của hoàng đế Monomakh, hầu như tất cả các gia tộc fae đều khoe khoang về lịch sử trung thành lâu đời của họ với hoàng đế, và dùng điều này để ganh đua với nhau, hy vọng giành được nhiều đặc ân hơn cho gia tộc của mình. Tuy nhiên, ngay cả trong hoàn cảnh đó, vẫn không một ai có thể phủ nhận rằng, người có mối quan hệ mật thiết nhất với hoàng đế Monomakh, chính là Snegurochka của Hesperides. Nguyên nhân rất rõ ràng, hoàng đế Monomakh chưa từng che giấu mối quan hệ giữa ngài và bà nội của đại quý tộc Hesperides đầu tiên, “Knyazhna Máu Đỏ” Yalyane Morevna, và đã nhiều lần công khai gọi là sư phụ.
Ghi chép về Yalyane Morevna trong chính sử rất hiếm hoi – cô đã bặt vô âm tín từ trước khi hoàng đế Monomakh xây dựng Kitezhgrad – hầu hết những lời kể về cô đều bắt nguồn từ truyền thuyết dân gian và ca dao. Tương truyền, cô là người sống sót của Hyperborea, khác với ấn tượng lạnh lùng, xa lánh trần thế của các Snegurochka đời sau trong mắt đại chúng, cô từng cướp bóc và san phẳng nhiều gia tộc fae một cách vô cùng tàn bạo, cũng vì vậy mà mang ác danh “Knyazhna Máu Đỏ”. Tuy nhiên – dũng khí, phẩm chất xưa nay luôn được ca ngợi là mỹ đức này, trong các gia tộc cổ xưa chưa được khai hóa, lẽ nào chỉ bắt nguồn từ khát khao vinh quang sao? Hãy mạnh dạn khẳng định rằng, trước khi dũng khí trở thành mỹ đức cải cách thế giới, nó từng là một loại tội ác, cướp bóc đã thai nghén ra nó, tham lam đã nuôi dưỡng nó.
Mặc dù chúng ta nói như vậy, nhưng điều đáng chú ý là, Yalyane Morevna dường như chưa từng cướp bóc các thị tộc con người phải lưu lạc trên tuyết nguyên khi xưa. Trái lại, khá nhiều luồng ý kiến bao gồm cả “Biên Niên Sử Davograd” đã cho rằng, cô từng tiếp nhận con người tiến vào Hesperides, che chở họ khỏi sự quấy nhiễu của ma vật. Tác giả của “Biên Niên Sử Davograd” đã lăng mạ cô là không có linh hồn, chỉ là kẻ nô tài biết vẫy đuôi với chủ nhân ngày cũ, nhưng chưa từng nhắc đến việc rốt cuộc cô đã tham lam ra sao, đã cướp bóc tài sản thế nào. Bất luận sự thật đằng sau những lời đồn đại này là gì, cô quả thực đã không giết hoàng đế Monomakh trẻ tuổi, mà cho phép ngài đến thị tộc của cô, và truyền thụ thương thuật cho ngài.
…
Cứ thế, sau khi từ biệt Yalyane, chàng trai Monomakh bắt đầu hành trình đi xa, đã gặp gỡ vị mưu sĩ mà ngài tin tưởng nhất sau này, đồng thời cũng là thống lĩnh đầu tiên của Druzhna, tổ tiên người biến hình Filipov Vseslavyevich trẻ tuổi. Tương truyền, ban đầu Filipov vô cùng khinh thường Monomakh, bởi anh ta cho rằng trí tuệ của mình vượt xa vị hoàng đế tương lai. Mặc dù Monomakh chủ động tặng anh ta tinh thạch thuần khiết nhất, hy vọng cùng anh ta trở thành “Synaimos” (tiếng fae, đại khái có thể dịch thành “chiến hữu”, “anh em”, “đồng bào”), nhưng anh ta lại không nhận lấy, mà tràn đầy tự tin khiêu chiến Monomakh, yêu cầu Monomakh phải quy phục mình.
Có rất nhiều ghi chép về cuộc quyết đấu này, trong đó phiên bản đáng tin cậy nhất là như sau:
Đầu tiên, Filipov biến thành chồn vàng, phá hủy toàn bộ vũ khí của Monomakh – kiếm, thương, cung, khiên. Anh nghĩ rằng làm vậy thì Monomakh sẽ không thể chiến đấu với mình nữa. Nào ngờ, Monomakh tóm ngay gáy con chồn, ném anh ta đi hệt như một cây trường thương, bay qua cả một ngọn núi.
Sau đó, Filipov lại biến thành chim ưng, lao về phía Monomakh, định xé nát cổ họng ngài. Monomakh tóm lấy gáy con chim ưng, ném anh ta đi hệt như một cây trường thương, bay qua cả hai ngọn núi.
Thế là, Filipov lại biến thành sói trắng, lao về phía Monomakh, định xé nát cổ họng ngài. Monomakh tóm lấy gáy con sói trắng, ném anh ta đi hệt như một cây trường thương, bay qua cả ba ngọn núi.
Tiếp nữa, Filipov lại biến thành gấu khổng lồ, vồ lấy Monomakh, định xé nát cổ họng ngài. Monomakh tóm lấy gáy con gấu, ném anh ta đi như một cây trường thương, bay qua cả bốn ngọn núi.
Thế rồi, Filipov lại biến thành một con bò đực to như một ngọn đồi nhỏ, lao về phía Monomakh, định giẫm bẹp ngài. Monomakh tóm lấy gáy con bò đực, ném anh ta đi như một cây trường thương, bay qua cả năm ngọn núi.
Và rồi, Filipov lại biến thành một người khổng lồ to như một ngọn núi nhỏ, lao về phía Monomakh, định giẫm nát ngài. Monomakh tóm lấy gáy người khổng lồ, ném anh ta đi như một cây trường thương, bay qua cả sáu ngọn núi.
Sau đó, Filipov lại biến thành hình dáng của Monomakh, lao về phía vị hoàng đế tương lai vì nghĩ rằng ngài sẽ không thể ra tay với chính mình. Monomakh tóm lấy sau gáy anh ta, ném anh ta đi như một cây trường thương, bay qua cả bảy ngọn núi.
Cuối cùng, Filipov đã cảm động trước tâm hồn thuần khiết của Monomakh, chấp nhận lời đề nghị của ngài, trở thành Synaimos trung thành nhất và cũng là người bạn tốt nhất của ngài. Truyền thuyết kể rằng, họ từng cùng nhau đi thuyền xông vào bụng cá voi khổng lồ, cũng từng đối đầu với rồng suốt bảy ngày trên cánh đồng tuyết. Tất cả những câu chuyện này đến nay đã không thể kiểm chứng, nhưng điều không thể nghi ngờ là, trong tất cả các biên niên sử cổ đại, cái tên Filipov Vseslavyevich luôn gắn liền với sự mưu trí, nhanh nhạy và chiến thắng. Trong suốt cuộc đời mình, vị mưu sĩ nhìn xa trông rộng này chỉ gặp phải ba lần thất bại: Lần đầu tiên là bại dưới tay Monomakh, lần thứ hai là trước vợ mình, lần thứ ba là thất bại trước tai ương đen tối trào dâng từ lòng đất.
Phải nói rằng, trong thời đại đó, ranh giới giữa fae và con người giống như dòng sông băng vĩnh cửu không thể vượt qua – fae cao quý, dũng cảm và kiên định, còn con người thì mỏng manh, nhỏ bé và chẳng đáng nhắc đến. Vì vậy, khi hai người bạn đồng hành là Monomakh và Filipov lần đầu tiên gặp nữ chiến binh bảo vệ dòng dõi loài người Nepla Korolevitsna, cả hai thiếu niên đều kinh hãi. Theo như ghi chép của “Biên Niên Sử Volkhov”, cô mang theo chiếc búa chiến nặng hơn cả hai người họ cộng lại, cưỡi một con ngựa có thể phun lửa, và chỉ bằng một tiếng gầm thét, cô đã khiến chiến mã của Filipov Vseslavyevich phải quỳ rạp xuống đất. Monomakh đã ném Filipov, lúc này đã biến thành một con rắn độc, về phía trước nhằm đe dọa cô, nhưng cô lại nắm lấy đuôi rắn và ném ngược trở lại, bay qua cả ba ngọn núi. Cuối cùng, Filipov phải trả giá bằng một con mắt mới khiến nữ chiến binh này ngã khỏi chiến mã. Theo luật lệ của thời đại đó, người chiến thắng có quyền xử tử toàn bộ gia tộc của kẻ thua cuộc, hoặc bắt họ làm nô lệ. Tuy nhiên, chàng thiếu niên Monomakh đã không làm như vậy, ngài đã tha thứ cho gia tộc loài người này và để họ đến định cư ở Cảng Belovodye sau này. Lo lắng Filipov sẽ sinh lòng bất mãn, ngài liền nói với anh (được ghi chép trong “Ký Sự Belovodye”):
Filipov Vseslavyevich, Synaimos của tôi, người anh em tốt của tôi, xin hãy thứ cho tôi, tôi không muốn để máu đổ trên nền tuyết trắng tinh. Đây là đạo lý nhân ái mà sư phụ Yalyane Morevna đã truyền dạy cho tôi.
Còn Filipov thì trả lời:
Tôi không trách anh, Monomakh, Synaimos của tôi, người anh em tốt của tôi. Để lòng anh không còn cảm thấy tội lỗi, tôi sẵn sàng lấy cô ấy làm vợ, để anh không phải nghi ngờ rằng tôi đang mang lòng oán giận.
Monomakh hoảng hốt vội vàng can ngăn anh, bởi fae có tuổi thọ rất dài, còn sinh mệnh của con người lại luôn ngắn ngủi tựa bông tuyết mùa đông. Filipov nói, mũi tên của cô ấy đã cướp đi một con mắt của tôi, còn sự dũng mãnh và sắc đẹp của cô ấy đã cướp đi con mắt còn lại. Tôi vốn dĩ đã mù lòa, thì hà cớ gì phải bận tâm mùa đông ngắn ngủi chứ? Thế là, anh đã kết duyên cùng Nepla Korolevitsna
Tuy nhiên, cuộc hôn nhân này lại ngắn ngủi hơn cả những gì họ dự liệu ban đầu. Đời người vụt qua trong chớp mắt, dẫu là chiến binh hùng mạnh nhất cũng khó tránh khỏi việc gục ngã trước tai ương của số phận. Một căn bệnh bất ngờ cũng đủ để cướp đi sinh mạng con người, nhưng đối với Filipov Vseslavyevich, cái chết lại luôn từ chối mở rộng cánh cửa với anh. Nỗi đau của anh không thể vượt qua tình bạn và lời thề dành cho hoàng đế Monomakh, thế nên anh chỉ có thể tiếp tục sống. Cũng chính vì vậy, hàng ngàn năm sau, khi có kẻ gọi ra ảo ảnh người vợ quá cố trước mặt anh, vị pháp sư cả đời xảo quyệt và tinh ranh lừa gạt này đã gần như không chút do dự tin ngay vào lời của tên lừa lọc giang hồ kia, và từ đó không còn can ngăn hoàng đế Monomakh phải đề phòng vị yêu tăng lai lịch bất minh đó nữa.
Nghe nói, tai ương đen tối tuôn trào từ lòng đất đã hóa thành hình dáng của Nepla Korolevitsna trước mặt anh, bảo anh từ bỏ quân đội của hoàng đế Monomakh để đến bên nàng. Đại công tước Filipov thì đáp rằng, xem ra thuật biến hình của anh vẫn cao tay hơn một bậc, bởi vì Nepla Korolevitsna thật sự có một nốt ruồi ở sau tai, nhưng đối thủ của anh lại bỏ qua chi tiết này. Đối phương vội vàng vén tóc lên để anh nhìn cho kỹ lại, Filipov Vseslavyevich cười lớn, cười đến chảy cả nước mắt, nói rằng:
“Bên tai cô ấy không hề có nốt ruồi. Đó là lời nói dối, nhưng các người lại tranh giành để bị lừa. Người đời đều khao khát bị lừa, các người (thảm họa đen tối) cũng vậy, ta cũng vậy.”
Thế là anh tiếp tục dẫn quân chiến đấu. Mãi đến khi tin hoàng đế Monomakh băng hà truyền đến, đại công tước Filipov mới bỏ lại quân đội của mình, từ đó bặt vô âm tín.
…
Quyển 7 – Cuộc Viễn Chinh Của Monomakh
…
Chúng tôi không thể phán đoán ý đồ thực sự của Vaselisa Strivozha trong hành động này, cũng không có cách nào biết được rốt cuộc cô ấy đã nói gì với sứ giả của Vua Miscislav. Cần phải chỉ ra rằng, chúng tôi tuyệt đối không có ý bôi nhọ “Người Thuần Khiết” Thánh Strivozha, càng không thể chỉ trích lòng trung thành cao quý được lưu truyền qua nhiều thế hệ của các Vila, nhưng vì tính nghiêm ngặt của ghi chép lịch sử, chúng tôi buộc phải viết đúng sự thật: Bất kể là liên minh Volkodlak, hay đích thân “Kẻ Uống Máu” Vua Miscislav, họ đều chưa từng tấn công lãnh địa của Vila – mặc dù Vila đã công khai lên án và sỉ nhục họ, sau đó quay sang nộp cống vật cho vương triều Sao Nhạt.
Ngược lại, sau khi biết tin con gái của “Vua Không Lãnh Địa” Vodyanoy – một Vaselisa khác cùng tên – “Thiếu Nữ Zmey” Vaselisa Vodyanovna, đại quý tộc Volgograd đầu tiên – đã phản bội liên minh Volkodlak và quy thuận hoàng đế Monomakh trẻ tuổi, Vua Miscislav lập tức mượn cớ, dẫn quân tấn công lãnh địa thủy yêu vốn vẫn là đồng minh trung thành, ra sức đốt phá, chém giết và cướp bóc.
Dù sao đi nữa, theo “Viễn Chinh Sử Snezhnyi”, khi chiến tranh kết thúc, Filipov Vseslavyevich đã đến cung điện của Vaselisa Strivozha, ném một thanh trường kiếm lên chiếc bàn trước mặt cô và nói thế này:
“Tôi hay thay đổi hơn cô, nên tôi hiểu rằng, gió cũng giống như những lời nói dối, đều không thể nắm bắt được. Nhưng xin cô hãy nhớ, người bạn tốt của tôi, Vaselisa thông thái, khi mùa đông đến, gió cũng sẽ bị đóng băng.”
Còn Vaselisa Strivozha đã trả lời như sau:
“Gió có lạnh đến mấy cũng không thể thổi bay quần áo trên người họ đâu, Vseslavyevich tốt bụng của tôi. Mùa đông càng lạnh, người ta lại càng quấn chặt quần áo hơn.”
Thế là Filipov Vseslavyevich bật cười lớn, nói với cô rằng thanh kiếm này là chiến lợi phẩm mà hoàng đế Monomakh ban tặng, hy vọng cô sẽ luôn là đồng minh của vương triều Sao Nhạt như xưa nay. Strivozha vui vẻ chấp nhận lời thỉnh cầu của ngài và tổ chức yến tiệc linh đình suốt bảy ngày bảy đêm.
…