Quyển I
Khúc Mở Đầu
Hỡi đôi môi, hãy dệt và ngân nga khúc hát, đan thành lời răn và câu chuyện cực bắc.
Tôi đã rời xa quê nhà, rời xa quê hương…
Lang bạt ở đất nước không ai biết, lang thang ở vùng đất hoang vu xa lạ.
Chỉ có nước sâu mới ôm trọn được sự hoang vắng của vùng lãnh nguyên rêu phong, chỉ có sóng tuyết mới nhảy múa trên bờ của muôn vàn hồ nước.
May mắn thay, ánh trăng vẫn chiếu sáng tôi. May mắn thay, gió vẫn lướt qua khuôn mặt tôi.
Tôi sẽ ngân nga về nguồn gốc của trần gian dưới trăng, tôi sẽ đọc thơ để xua đuổi tà ma,
Tôi muốn hát về những dòng sông cuồn cuộn chảy xiết, tôi muốn hát về những dãy núi trùng điệp.
Tôi muốn ca tụng con thuyền đồng của Seutervoinen, tôi muốn tán dương mũi tên vàng của Ianikuinen.
Tôi muốn dập tắt kế hoạch độc ác của Pakkaisukko, tôi muốn phỉ báng tai họa của Pohjola.
Bài thơ cầu nguyện của tôi là thánh ngôn của trời cao, sứ giả của thần linh từng hát nó cho tổ tiên tôi,
Nhưng vận mệnh cũng giống như giấc mơ thoáng qua, bóng tối của cái chết cuối cùng cũng giống như làn nước trong vắt che đi đôi mắt.
Chỉ cần Không Nguyệt vẫn bị treo trên ngục tù trời cao, thì tôi vẫn không thể trở về ngôi nhà của mình,
Ánh sáng vàng dịu chiếu trên ngọn thông, ngôi sao mai màu bạc tỏa sáng giữa các cành cây.
Hỡi hậu duệ trẻ tuổi của Hyperborea, hãy khắc ghi lời cầu nguyện này vào trong tim,
Đừng đi theo sự xảo quyệt của hồ ly, chớ tham lam uy quyền kiêu ngạo của gấu lớn.
Chỉ cần khúc ca và Runo vẫn còn vang vọng, vương quốc phía bắc sẽ được kế thừa mãi mãi.
Khúc Cầu Nguyện I: Chủ Nhân Của Bảy Tai Họa – Pitkamoonen
(Hạ chí. Đốt cháy bó lúa mạch thu hoạch được đầu tiên, dâng lên một con gà, một con bò, mật rắn nặng bằng lúa mạch, và bảy ly máu ██ ████ đựng trong vật đựng bằng bạc tinh khiết. Chủ tế tụng kinh Runo bảy lần, và tiến hành bói toán để xoa dịu thần linh.)
Hỡi chủ nhân tối cao của bầu trời, cha của vạn vật và mẹ của các vị thần, vô tình và không thể chinh phục,
Chúng con xin hiến tế cho người, để xoa dịu sự đố kỵ của người, xin người đừng phẫn nộ với mặt đất.
Hỡi kẻ có cánh vui buồn thất thường, vị vua hung dữ đã hủy diệt mọi đất nước trên mặt đất, vị thần có trái tim cứng rắn như đá,
Hỡi vị thần không thể phân biệt được giới tính, xin hãy tránh xa vùng đất của loài người, tránh xa những đứa con của phương bắc.
Người phá vỡ trật tự của những quy tắc cũ, mang đến nơi trú ẩn cho người phàm, nhưng lại ██ họ,
Người đã làm rung chuyển nơi ở của những người bất tử, ██ đôi cánh và ██ của họ.
Người là thần báo ứng, là thần ghi thù, ý chỉ của người dưới ánh trăng không ai có thể chống lại,
Lưỡi đao của người đã tung hoành ██ trên trời dưới đất, uống cạn ██ của kẻ ác và người vô tội.
Hỡi vị vua ██ và ██, trước mặt người, các vị thần cũng chỉ như người phàm, và người phàm chỉ như sâu bọ,
Chẳng có ai dám nhắc đến tên người, vì người sẽ ██ hết những ai biết đến nó.
Nhưng mà, vị thần thuần khiết dễ nóng giận, xin hãy nhận lấy lễ vật mà chúng con dâng lên,
Mong ánh sáng của Sương Nguyệt sẽ ngăn cản tai họa người giáng xuống, phù hộ chúng con không phải chịu kết cục đau khổ muôn đời.
(Ghi chú của Chấp Tế Ehrnrooth: Theo lệnh của Vịnh Nguyệt Sứ Aila, nghi thức này đã bị loại bỏ từ 500 năm trước. Điều đáng chú ý là, những nội dung không thể đọc được trong khúc cầu nguyện này dường như không phải bị cố ý xóa đi… Nếu những ghi chép liên quan là thật, thì nghi thức ban đầu cần người chủ tế đọc những câu này một cách mơ hồ, nghe nói là để tránh chọc giận vị thần của bảy tai họa.)
Khúc Cầu Nguyện II: Người Mẹ Ban Sự Sống – Maadteraahka
(Một đứa trẻ chào đời. Một nhúm muối biển được dâng lên hòn đá thánh. Người hiến tế cấp bậc phó tế trở lên tụng kinh Runo bốn lần và tắm cho đứa trẻ bằng nước ấm ngâm với cỏ băng giá.)
Hỡi Maadteraahka, mẹ cao quý của thần linh và người phàm, xin hãy lắng nghe lời kể,
Từ Hyperborea đến Sal Vindagnyr, sự nhân từ của người rất được tôn kính.
Người bảo vệ những phụ nữ trẻ, xoa dịu nỗi đau của họ, để họ có thể an toàn sinh nở,
Người vui mừng vì sự sinh sôi, người ban sinh mệnh cho thế giới dưới trăng, và vỗ về tự nhiên.
Hỡi người mẹ của những dòng nước, người đã tạo ra trái tim của đại dương nguyên thủy gầm thét,
Mọi loài chim muông, thú vật và cá dưới ánh trăng đều thuộc về người, vì người đã sinh ra chúng.
Người đã định hình dáng vẻ của xác thịt bằng ý chí thần thánh, như người thợ gốm tạo hình đất sét,
Vì vậy, cầu xin người hãy ban cho đứa trẻ mới sinh này sức khỏe, dũng khí và trí tuệ.
(Ghi chú của Chấp Tế Ehrnrooth: Theo lệnh của Vịnh Nguyệt Sứ Aila, nghi thức này đã bị loại bỏ từ 500 năm trước, thay bằng người hiến tế cấp phó tế trở lên đọc cho những đứa trẻ mới sinh “Mong Tân Nguyệt Chiếu Sáng Con Đường Phía Trước”, cầu mong sự ô uế của thế giới dưới trăng sẽ không vấy bẩn những đứa trẻ này.)
Khúc Cầu Nguyện III: Người Mẹ Âm Phủ – Tuonetar
(Vụ thu hoạch mùa thu. Các lễ vật hiến tế dựa theo địa vị của người quá cố trong năm được dâng lên và thiêu trong những con thuyền bằng gỗ hoặc đồng được chạm khắc. Lễ vật hiến tế phải được xử lý trước, người hiến tế cấp phó tế trở lên sẽ lấy đôi mắt của lễ vật và dâng lên cho nữ chủ nhân của âm phủ. Người chủ tế sẽ che đôi mắt của lễ vật bằng một tấm vải sẫm màu, tụng kinh Runo bốn lần và tiến hành bói toán để làm vui lòng thần linh.)
Hỡi nữ chủ nhân của ngàn vạn cái chết, vị thần không chút biểu cảm và khó bị lay động,
Chúa tể bóng tối của cõi âm, Tuonetar nghiêm nghị, ít nói và đáng sợ!
Người căm ghét những kẻ sống ngạo mạn bất kính, và chẳng ai có thể thoát khỏi người,
Bàn chân người đã dẫm lên cả túp lều tranh đơn sơ lẫn ngai vàng thần thánh.
Mọi người sẽ sợ hãi vì người nhìn thấy tất cả, nghe thấy tất cả, và phán xét tất cả,
Chúng con kính yêu người, vì người cho phép tất cả, ôm trọn tất cả, chấp nhận tất cả.
Kết cục của muôn loài chỉ do một mình người định đoạt, dù có van xin bao nhiêu, cũng khó mà lay chuyển được người,
Thế nhưng, hỡi vị thần cao quý uy nghiêm, chúng con biết rõ bản tính nhân từ thương xót của người.
Như cách người đã giải thoát cho tổ tiên của chúng con, chứ không phải kéo dài nỗi thống khổ của họ,
Chúa tể của cái chết nhìn thấu vận mệnh của chúng sinh dưới ánh trăng, xin hãy nhận lấy cống phẩm của chúng con.
Con cháu phương bắc cầu xin người, dòng máu hoàng kim đã trở về trong vòng tay người,
Xin người dẫn dắt họ vượt qua dòng sông đen tối, để họ mãi mãi ngủ yên không mộng mị.
(Ghi chú của Chấp Tế Ehrnrooth: Theo lệnh của Vịnh Nguyệt Sứ Aila, nghi thức này đã bị loại bỏ từ 500 năm trước. Bất kể thân phận và địa vị, khi những tín đồ Sương Nguyệt qua đời, nên do người hiến tế cấp phó tế trở lên sẽ đọc “Mong Tân Nguyệt Dẫn Lối Đến Bến Bờ An Yên”, và tổ chức tang lễ giản đơn.)
Khúc Cầu Nguyện IV: Người Mẹ Thời Gian – Laimelea
(Đông chí. Tấm vải ghi lại mọi sự kiện quan trọng trong năm được đốt cháy, phần tro được đặt vào một chiếc cốc bạc chứa nước sạch. Chủ tế tụng kinh Runo bốn lần, khi gió nổi lên, dùng nước trong ly bạc được chúc phúc tưới lên Ngọn Rừng Xanh để làm vui lòng các vị thần.)
Người mẹ thời gian thuần khiết và vĩnh hằng, chủ nhân chưa từng sinh ra và chưa từng rời xa,
Người tạo ra mọi thứ và hủy diệt mọi thứ, người ghi nhớ mọi thứ và để mọi thứ bị lãng quên.
Giây phút người chào đời cũng là giây phút chúng con sinh ra, hỡi người mẹ tối cao,
Người là điều bất biến duy nhất trong sự biến động, người là người ngoài cuộc duy nhất trong sảnh đường của các vị thần.
Cầu mong người bảo vệ bốn mặt trăng bị giam cầm… Cầu mong người bảo vệ bốn mặt trăng bị giam cầm.
Người là người ngoài cuộc duy nhất trong sảnh đường của các vị thần, người là điều biến động duy nhất trong sự bất biến,
Hỡi người mẹ tối cao, giây phút chúng con sinh ra cũng là giây phút người chào đời.
Người khiến mọi thứ bị lãng quên rồi ghi nhớ mọi thứ, người phá hủy mọi thứ rồi lại tạo ra mọi thứ.
Chủ nhân chưa từng rời xa và chưa từng sinh ra, người mẹ thời gian thuần khiết và vĩnh hằng.
(Ghi chú của Chấp Tế Ehrnrooth: Ý nghĩa của lời cầu nguyện trong phần này không rõ ràng chút nào. Nghi thức được ghi chép lại cũng mâu thuẫn với sự thật lịch sử… Ngọn Rừng Xanh là Cây Thánh được sinh ra cùng Thiếu Nữ Mặt Trăng vào 500 năm trước, không nên xuất hiện trong các nghi lễ trước thời điểm đó. Hiện không có ghi chép nào về nội dung nghi lễ liên quan trong các tài liệu hiện có hay có thể kiểm chứng. Có lẽ đã xảy ra sai sót trong quá trình sao chép, nhưng vì để ghi chép trung thực, nội dung văn bản tạm thời không chỉnh sửa.)
Khúc Cầu Nguyện V
(Bị thiếu)
Quyển II
Khúc Cầu Nguyện VI: Thợ Rèn Nguyên Thủy – Takoja Ianikuinen
Người là chủ nhân rèn nên địa cốt và ba vầng trăng, người cha nguyên thủy uy nghiêm vĩ đại,
Hãy để cơn thịnh nộ của người dựng thẳng chiếc ngai vàng nghiêng ngả, để có thể chinh phục được người đẹp.
Ngày đầu tiên, người đã rèn ra một cây cung vàng lấp lánh ánh trăng để bắn hạ kẻ thù.
Nhưng cây cung ấy lại bị trộm mất khi người đi săn và biến thành món đồ của kẻ thù.
Ngày thứ hai, người rèn một cỗ xe cao lấp lánh ánh trăng để canh gác mái nhà,
Nhưng cỗ xe ấy lại bị trộm mất khi người đi săn và biến thành món đồ của kẻ thù.
Ngày thứ ba, người rèn ra một con thoi lấp lánh ánh trăng và cầu hôn con gái của các vì sao,
Nhưng cuối cùng vì lỗi lầm mà rơi vào đầm lầy sương mù, lò rèn rực sáng cũng đã tắt.
Người quả là vị vua vừa có thể nhắc đến lại vừa không thể nhắc đến, thợ rèn khát máu hiếu sát,
Người mê muội cái chết bất công của những người vô tội và sự tàn phá của chiến tranh, người là chủ nhân của bất hạnh và cái ác!
Người là công nhân bất tử đáng sợ và quyền năng, chúa tể của hai bản chất,
Người mạnh mẽ và anh dũng như các vị thần, các vì sao cũng phải ngưỡng mộ người.
Xin hãy xoa dịu cơn thịnh nộ rung chuyển địa cốt này, hỡi vị quân chủ bất diệt,
Xin hãy xua tan nỗi đau trong lòng con, và chấm dứt tai ương đen tối.
(Ghi chú của Chấp Tế Ehrnrooth: Đây là một phiên bản cũ của lời cầu nguyện để xoa dịu thiên tai. Các ghi chép cho thấy còn có một phiên bản khác với bốn câu cuối được sửa đổi để triệu hồi thiên tai, nhưng phiên bản đó đã thất lạc từ lâu trước khi Thiếu Nữ Mặt Trăng ra đời mà không rõ lý do. Vịnh Nguyệt Sứ đầu tiên Aila đã sửa đổi và đơn giản hóa đáng kể lời cầu nguyện, khi tụng nên lấy những câu sau làm chuẩn:
Hỡi Sương Nguyệt sáng ngời, nhân danh hậu duệ cực bắc, xin người xoa dịu cơn thịnh nộ rung chuyển địa cốt này,
Mong ánh sáng dịu dàng của người xua tan nỗi đau đang chiếm giữ trái tim mọi người, và cũng chấm dứt tai ương đen tối.)
…
Khúc Cầu Nguyện XI: Nữ Thần Sao Mai Và Thánh Đồ Cực Bắc – Koitar Và Seutervoinen
Hỡi người vợ của Seutervoinen, Koitar tối cao, người con gái đầu tiên và xinh đẹp nhất của vị thần sáng tạo,
Hỡi thiếu nữ cao quý, người là ngôi sao mai sáng ngời, hậu duệ phương bắc sẽ luôn ca ngợi sự nghiệp vĩ đại của người bằng tiếng đàn.
Cơn gió đêm lạnh lẽo không thể dập tắt ngọn lửa trong lồng ngực chúng con, màn đêm tăm tối không thể vấy bẩn trái tim chúng con,
Rồi sẽ có một ngày, chúng con sẽ trở về quê hương, đi qua nghĩa trang hoang vắng, trở về với thành phố vàng đó.
Xin kêu gọi người, Koitar đáng kính, xin hãy ban phước cho cuộc chinh chiến của chúng con như người đã từng đánh bại vương quốc khác,
Xin người khiến mặt đất dậy sóng, thành phố rung chuyển, kẻ thù của phương bắc biến mất như sương mai dưới ánh Sương Nguyệt.
(Ghi chú của Chấp Tế Ehrnrooth: Khúc cầu nguyện này là phiên bản cũ. Vịnh Nguyệt Sứ đầu tiên Aila đã sửa đổi và đơn giản hóa đáng kể lời cầu nguyện, khi tụng nên lấy những câu sau làm chuẩn:
Cơn gió băng giá của bụi tuyết không thể dập tắt ngọn lửa trong lồng ngực chúng con, màn đêm tăm tối không thể vấy bẩn trái tim chúng con,
Hỡi Sương Nguyệt tỏa sáng, xin hãy bảo vệ hậu duệ phương bắc, để những tai ương đen tối của đêm lạnh tan biến như sương mai.)
…
Khúc Cầu Nguyện XVI: Vị Khách Mùa Đông – Saarelainen
Ôi! Đừng để cơn đau chết chóc của người xâm nhập vào con, bạn đồng hành của sương giá và mùa đông,
Hỡi người đàn ông vui vẻ, tốt bụng, sinh ra và lớn lên trong một gia đình cao quý, người con trai hiền lành và dũng cảm.
Người sẽ cưỡi trên lưng ngựa đầy sao, băng qua Đảo Hiisi hoang vắng và Pohjola tăm tối mù sương,
Người muốn đến cầu hôn con gái của Pakkaisukko, đến thăm ngôi nhà của người đẹp vô song đó.
Pakkaisukko già cỗi, người hầu do tổ tiên chúng con tạo ra, sẽ trả lời thế này,
Nếu người thay ông ấy mở ra cánh cổng của Pohjola, ông sẽ cho phép cô dâu trẻ được xuất giá.
Hỡi người đàn ông tuấn tú và vui vẻ, với trái tim nhân hậu, dù đã biết trước âm mưu đen tối này, nhưng vẫn tự nguyện ra đi,
Nếu không, Pakkaisukko già cỗi sẽ trừng phạt cô con gái cả tin của mình.
Chủ nhân của bảy tai họa đã chém người thành bảy mảnh, ở Pohjola đầy sương mù đen tối,
Con gái của Pakkaisukko, cô gái trẻ trong sáng, từ đó về sau không bao giờ kết hôn nữa.
Xin kính gọi cái tên không thể nói ra của người, vị anh hùng lạc đường chữa lành nỗi đau và bất hạnh trên thế gian,
Mong lòng nhân ái của người xoa dịu những cơn gió dữ dội của đêm lạnh, và sưởi ấm những chú chim non co ro trên mặt đất băng giá.
(Ghi chú của Chấp Tế Ehrnrooth: Đây là phiên bản cũ của bài ca cầu nguyện chữa lành vết thương, tiêu trừ bệnh tật. Vịnh Nguyệt Sứ đầu tiên Aila đã sửa đổi và đơn giản hóa đáng kể lời cầu nguyện, khi tụng nên lấy những câu sau làm chuẩn:
Hỡi đứa trẻ lạc lối, nhân danh hậu duệ phương bắc, con cầu xin phước lành của ánh sáng rực rỡ,
Mong lòng nhân ái của Sương Nguyệt xoa dịu những cơn gió dữ dội của đêm lạnh, sưởi ấm những chú chim non co ro trên mặt đất băng giá.
Quyển III
Khúc Cầu Nguyện XXI: Nữ Thần Sương Nguyệt – Huurrekuutar
Hỡi Huurrekuutar, người mẹ của ánh sáng thánh thiện, xin hãy lắng nghe lời cầu nguyện của con và nhìn xuống từ trên cao,
Mong cho giọt nước mắt của người xóa tan màn đêm lạnh lẽo, thắp sáng ngọn đuốc bạc không bao giờ tắt, ban cho con dân phương bắc ánh sáng dẫn lối.
Hỡi Huurrekuutar, người mẹ của con thoi bạc, xin hãy lắng nghe lời cầu nguyện của con và phủ lên bầu trời tấm màn mềm mại,
Mong những linh hồn lạc lối sẽ đi theo sợi chỉ bạc người dệt nên để tránh xa sự ô uế của thế giới bóng tối, để không mất phương hướng vào đêm lạnh.
Hỡi Huurrekuutar, dù người chỉ dẫn chúng con đi đâu, chúng con cũng sẽ thuận theo nguyện vọng của người.
Chúng con thà để đêm lạnh của cái chết che đi đôi mắt, chứ không muốn hát vang cho ánh sáng giả dối trong ô nhục.
(Ghi chú của Chấp Tế Ehrnrooth: Đây là phiên bản cũ của khúc cầu nguyện này, nội dung không hề bị lược bỏ. Ngay từ đầu đã ngắn như vậy, vì chỉ có chuyện về vị thần bảo hộ tổ tiên chúng ta là không được nói đến quá nhiều. Nguồn gốc, quá khứ và tương lai của những vầng trăng cũng không được thuật lại trong bài ca cầu nguyện. Vịnh Nguyệt Sứ đầu tiên Aila đã sửa đổi và đơn giản hóa lời cầu nguyện, khi tụng nên lấy những câu sau làm chuẩn:
Hỡi Sương Nguyệt tỏa sáng, nhân danh hậu duệ phương bắc, con cầu xin ánh nhìn của người từ trên vòm trời,
Mong những giọt nước mắt dịu dàng của người sẽ xua tan màn đêm lạnh giá, ban cho chúng con ánh sáng dẫn lối, cho những người bị bỏ rơi và lãng quên.)
Khúc Cầu Nguyện XXII: Thiếu Nữ Mặt Trăng – Kuutar
Hỡi Tân Nguyệt thuần khiết không tì vết, nhân danh thần sứ của Sương Nguyệt, cầu xin ân điển và lòng từ bi của người,
Mong người rửa sạch tội lỗi của chúng sinh, cứu giúp những người không có duyên nhìn thấy thiên đường, lau đi muốn vàn nỗi đau và nước mắt.